Foto en verhaal door René Teloh
Leerlingen die een sportactiviteit begeleiden, wandelen met ouderen, voorlezen aan kleuters of een groep gasten welkom heten. Binnen MDT Set Your Life Goals in Didam doen jongeren ervaringen op die verder gaan dan sport en bewegen alleen. Dankzij de samenwerking tussen praktijkschool Symbion, Life Goals, Montferland in Beweging en welzijnsorganisatie Welcom krijgen zij een schooljaar lang de ruimte om te oefenen, grenzen te verleggen en hun kwaliteiten te ontdekken.
“Het zijn soms kleine radertjes die je samen in beweging zet”, vertelt Wilco, die het programma namens Montferland in Beweging coördineert. “Maar die kleine radertjes kunnen uiteindelijk veel grotere ontwikkelingen op gang brengen.”
Life Goals Nederland ondersteunt en coördineert bij het opzetten van deze samenwerking. Daarbij brengt de organisatie ook kennis en ervaringen vanuit andere locaties in en wordt samen gekeken hoe MDT Set Your Life Goals inhoudelijk zo goed mogelijk kan aansluiten op de doelgroep in Didam. Zo fungeert Life Goals Nederland niet alleen als verbindende partij, maar ook als sparringpartner bij de verdere ontwikkeling van het programma.
Het programma richt zich op leerlingen van Symbion, een praktijkschool voor jongeren van 12 tot 18 jaar. Het doel is dat zij zo zelfstandig mogelijk hun plek in de samenleving vinden en de school bij voorkeur verlaten met een diploma én een arbeidscontract.
“Onze leerlingen zijn misschien niet allemaal sterk in theoretisch leren, maar beschikken over ontzettend veel andere kwaliteiten”, benadrukt Jeroen Peters, mentor en projectleider MDT bij Symbion. “Sommigen maken in het praktijklokaal de mooiste producten, kunnen fantastisch schilderen of werken met metaal. Anderen zijn juist heel empathisch. Hun talenten worden vooral zichtbaar zodra ze praktisch aan de slag mogen.”
Sport als oefenplaats voor het leven
Binnen MDT Set Your Life Goals wordt sport bewust als middel ingezet. De leerlingen maken kennis met verschillende beweegactiviteiten en leren deze uiteindelijk ook aan anderen over te brengen. Ze oefenen volgens het principe van ‘praatje, plaatje, daadje’: duidelijk uitleggen, voordoen en daarna de ander in beweging brengen.
Dat vraagt vaardigheden als voor een groep durven staan, instructies geven, luisteren, samenwerken en verantwoordelijkheid nemen. Ook leren jongeren hoe ze als begeleider of scheidsrechter grenzen aangeven.
“Tijdens een sportactiviteit zie je snel hoe iemand zich binnen een groep beweegt”, legt Jeroen uit. “Durf je initiatief te nemen? Hoe reageer je wanneer iemand valt? En durf je vooraan te staan wanneer je normaal liever achterin blijft? Alles wat leerlingen daar oefenen, komen ze later ook tegen tijdens een stage of op hun werk.”
Bij praktische opdrachten bouwen en ruimen leerlingen bijvoorbeeld samen een sportveld op. Zo oefenen ze, zonder dat het als een theoretische les voelt, met plannen, communiceren en afspraken nakomen. Ook maken ze kennis met locaties die niet voor iedereen vanzelfsprekend zijn, zoals een tennisbaan, padelbaan, turnhal of voetbalveld.
Ontmoetingen die bijblijven
De samenwerking met Welcom voegt een sociaal-maatschappelijke kant toe. De leerlingen ontmoeten ouderen, basisschoolkinderen, asielzoekers en mensen met een beperking. Zij luisteren naar verhalen, organiseren activiteiten en ontdekken wat hun inzet voor anderen kan betekenen.
Een aansprekend voorbeeld is het wandelen met ouderen met een meervoudige beperking. Soms duwen jongeren een rolstoel of zelfs een bed naar buiten. Een gesprek voeren is niet altijd mogelijk en juist daardoor kan de eerste ontmoeting spannend zijn.
“Je ziet leerlingen vooraf denken: kan ik dit wel en hoe moet ik reageren?”, vertelt Jeroen. “Maar als ze terugkomen, zijn ze vaak enorm trots. Ze ontdekken dat contact niet alleen uit woorden bestaat en dat zij echt iets voor een ander kunnen betekenen.”
Ook op een basisschool ervaren leerlingen verantwoordelijkheid. Ze helpen kleuters, lezen voor of begeleiden een activiteit. “Na een paar bezoeken worden ze ineens ‘juf’ of ‘meester’ genoemd”, zegt Jeroen. “Ze voelen dat jonge kinderen op hen vertrouwen.”
Soms zit de groei in een klein moment. Bijvoorbeeld wanneer een leerling tijdens een afsluitende middag voor veertig ouderen en de eigen klas het welkomstwoord verzorgt. Iemand die dat eerst niet durfde, staat enkele weken later toch voor de groep.
“Dat is lef”, aldus Jeroen. “Zo’n leerling komt thuis met een verhaal waarvan hij eerder nooit had gedacht het te kunnen vertellen.
Ook na MDT blijven oefenen
Een belangrijke kracht van de aanpak is dat de ontwikkeling niet stopt zodra het officiële MDT-traject is afgerond. Een MDT-traject duurt maximaal zes maanden, maar binnen Symbion blijven de leerlingen ook daarna iedere vrijdagmiddag bezig met onderwerpen, vaardigheden en ervaringen die tijdens MDT Set Your Life Goals aan bod zijn gekomen.
Daardoor krijgen zij de kans om het geleerde vaker toe te passen en verder te ontwikkelen. Situaties worden herhaald en jongeren krijgen meerdere momenten om opnieuw een stap te zetten.
Docenten van Symbion blijven betrokken, terwijl coaches zoals Benjamin de activiteiten uitvoeren. “Steeds opnieuw krijgen leerlingen een klein zetje”, zegt Wilco. “De een zegt: volgens mij kun jij dit. Een ander bevestigt dat later nog eens. Zo groeit het vertrouwen om het te proberen.”
De activiteiten sluiten aan op oefenstages en reguliere stages. Vaardigheden uit MDT nemen leerlingen mee naar een basisschool, zorginstelling of stagebedrijf. Op tijd komen, samenwerken, instructies begrijpen en zelf iets uitleggen: het zijn vaardigheden waar iedere werkgever om vraagt.
Samen werken aan een duurzame toekomst
De betrokken organisaties willen het programma verder verduurzamen. Financiering vanuit MDT blijft voorlopig noodzakelijk, maar tegelijkertijd wordt onderzocht hoe scholen en regionale bedrijven in de toekomst een grotere rol kunnen spelen.
Het programma draagt bij aan burgerschap, persoonlijke ontwikkeling, vitaliteit en voorbereiding op werk. Tegelijk beginnen jongeren fitter en zelfbewuster aan hun stages en loopbaan.
“In deze regio zoeken veel bedrijven toekomstige medewerkers voor praktisch werk”, vertelt Wilco. “Deze jongeren vormen een waardevolle groep potentiële werknemers. Binnen MDT trainen ze niet alleen hun fysieke vaardigheden, maar leren ze ook samenwerken, omgaan met verschillende mensen en verantwoordelijkheid nemen.”
De samenwerking laat zien wat mogelijk wordt wanneer organisaties niet naast elkaar, maar mét elkaar werken. Symbion brengt de leerlingen, ontwikkelvragen en onderwijsdoelen in. Life Goals Nederland ondersteunt bij de opzet van de samenwerking, brengt ervaringen van andere locaties in en denkt inhoudelijk mee over wat het beste werkt voor deze doelgroep. Montferland in Beweging biedt sport, coaching en praktische oefensituaties. Welcom verbindt het programma met maatschappelijke thema’s en ontmoetingen.
Jeroen: “Iedere organisatie voegt iets anders toe. Juist daardoor krijgen de leerlingen een veelzijdig programma dat we afzonderlijk niet zouden kunnen bieden.”
Wilco vat het kernachtig samen: “Durf te vragen, durf samen te werken en kijk naar wat iedereen wél kan bijdragen. Dat is precies wat we de jongeren binnen dit programma willen meegeven.”
